Connect with us

Улс төр

“НЭГ ТОЙРОГ” ХЭМЭЭХ МОЛИГО

Оруулсан:

огноо:

Эрх баригч нам УИХ-ын сонгууль болгоны өмнөх жил сонгуулийн хуулийг ёс юм шиг өөрчилдөг жишиг тогтоод байна. МАН ч энэ дагуу Сонгуулийн хуулийг өөрчлөх өөрсдийн хувилбарыг танилцууллаа.  Тэд Монгол Улс нэг тойрог гэсэн системээр ирэх 2020 оны сонгуулийг явуулах нь зүйтэй гэж үзжээ.

Гэхдээ МАН-ын  энэхүү мэдэгдэл улс төрийн хүрээнд гэнэтийн үйл явдал байв. Өнгөрсөн даваа гаригт болсон бүлгийн хурлын дараа ажлын хэсгийн ахлагч, УИХ-ын гишүүн Л.Энх-Амгалан мэдээлэл хийж, сонгуулийн хуулийн өөрчлөлтийг танилцуулав.  Тэрээр энэ үеэр хуулийн өөрчлөлтийг олон нийт болон улс төрийн намаар хэлэлцүүлсэн гэдгийг тодотгосон.  Гэсэн ч сонгуулийн хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухай тэр дундаа Монгол Улс нэг тойрог гэх системээр явна гэх хэлэлцүүлэг өмнө нь  болоогүй.  Түүнчлэн одоо яригдаж байгаа хуулийн төсөлдөө  ч  нэг тойрог гэх  заалтыг тусгаж амжаагүй байна.  МАН-ын боловсруулсан Сонгуулийн хуулийн төслийн 4.4-т Сонгууль нь олонхийн /мажоритар/ тогтолцоотой байна. 11.2-т Сонгуулийн нутаг дэвсгэр нь тойрогт хуваагдана гэжээ. Тэгэхээр МАН-ын  хуулийн төсөлд ороогүй, хэлэлцүүлээгүй асуудлаа бүлгийн хурлаар оруулж, яагаад олон нийтэд гэнэт мэдээлэх болов. Үүний цаана улс төрийн тоглолт ч  явж мэднэ гэх асуудал улс төрийн хүрээнд яригдаж байна.

Ер нь эрх баригчдын анхаарал одоогоор Үндсэн хуулийг өөрчлөх асуудал дээр төвлөрчихөөд байгаа.  Үндсэн хуулийг өөрчлөх хуулийн төслөө ч маргааш өргөн барина.   Эцэг хуулиа ямар дэгээр өөрчлөх гээд “бэлтгэл” хуулиудыг бүгдийг нь бэлэн болгочихсон.  Ийм үед гэнэт Сонгуулийн хуулийг өөрчлөх, тэгээд бүр Монгол Улс нэг тойрог болно гэж олны анхаарлыг татаж эхэлсэн нь зүгээр нэг бамбай төдий асуудал байж болох юм. Өөрөөр хэлбэл, МАН сонгуулийн хуулиар молигдож байгаад Үндсэн хуулийн өөрчлөлтийг хийх үү гэдэг хардлага байна.

Эрх баригчид үнэхээр сонгуулийг энэ системээр явуулбал улс төрийн хувьд дэвшил болно.  Эсрэгээрээ мөнгөтэй, олонд танигдсан,  туршлагатай намуудад ашигтай.  Жижиг намууд бие даагчдын боломжийг хаасан хууль болно гэдэг маргаан аль хэдийнэ л яригдаад эхэллээ.  Ер нь бол тухайн нэр дэвшигч өмнө нь нэг л тойрогт бүх анхаарлаа хандуулж ажилладаг байсан бол Монгол Улс нэг тойрог гэх заалттай хууль батлагдвал улс орон даяар явж, мөрийн хөтөлбөрөө танилцуулна.  Монголын ард түмэнд бүгдэд нь л танигдах учиртай болж байна.  Тэгэхээр шинэ улс төрийн хүчин, нэр дэвшигчдэд хүндрэл үүсэх асуудал гарах юм..

Нөгөө талаар Монгол Улс нэг тойрог болчихвол улс төрийн талцал хуваагдал, жалга довны үзэл бага ч гэсэн үгүй болно гэж ярих хэсэг ч байна.  Сонгуулийн үеэр мөнгө тарааж санал худалдаж авах байдал үгүй болно гэж байна. “Агаар” дээр байгаа Сонгуулийн хуулийг дагасан ийм төрлийн  санал шүүмжлэлүүд хөвөрч эхлээд байна.

Энэ систем өмнө нь яригдаагүй биш яригдаж байсан. Гэвч санал тоолох, хураах зэрэг техникийн хувьд боломжгүй гэсэн шалтгаанаар орхигдож иржээ.   Монгол Улс парламентын түүхэндээ долоон удаа УИХ-ын сонгууль явуулсан. Үүний дөрвийг нь жижиг мажоритар системээр явуулсан.  76 тойрогт нэг мандаттай гэсэн үг.  Түүний дараа нэг удаа томсгосон тойрог буюу пропорцианаль мажоритар холилдсон системээр,  нөгөө хоёр нь 26 тойрог буюу олон мандат гэсэн зарчмаар явагдсан байдаг. Мөн АН эрх барих хугацаандаа буюу 2012-2016 онд  Ерөнхийлөгч,  УИХ, Орон нутгийн сонгуулийг нэг хуулиар зохицуулах хуулийн төсөл баталж байв.  Харин энэ удаагийн сонгуулийн  хуулийн өөрчлөлтөөр энэ гурвыг салгаж, тус тусад нь хууль болгон оруулж ирж байгаа юм байна.

Ийнхүү МАН-ын боловсруулсан Сонгуулийн хуулийн төсөл батлагдвал бид түүхэндээ анх удаа 2020 онд Монгол Улс нэг тойрог болж сонгуулиа өгөх нь л дээ.

МАН-ын боловсруулсан Сонгуулийн хуулийн төсөлтэй холбоотойгоор намуудын байр суурийг хүргэж байна.

МАХН-ын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Б.Тулга:

ТОЙРОГТОО ОЧИХ НҮҮРГҮЙ БОЛСОН УЛСТӨРЧДИЙН АРГА Л ДАА


-Сонгууль болгоны өмнө хуулийг өөрчилдөг байдлаа зогсоох хэрэгтэй.  Эрх баригчид сонгуулийн хуулийг өөрсдөдөө тааруулж “зассанаар” хожно гэж бодоод байдаг.  Гэхдээ хэзээ ч ялдаггүй, ард түмэн тавих ёстой дүнгээ л тавина. 

Нөгөө талаар энэ парламентад сонгогдсон тойрогтоо буцаж очих нүүргүй болсон улстөрч олон бий.  МАН-ын 40 гаруй гишүүн иргэдийнхээ эрхийг хулгайлаад ЖДҮ-гээс зээл авчихсан.  Түүнчлэн 60 тэрбумын асуудал байна.   Ийм “гэмт хэрэгтнүүд” яаж ард түмэн дээр эргээд очих вэ дээ.  Тэд Монгол Улс нэг тойрог  гэсэн системд орвол өөр хүмүүс дээр очоод сонгогдчихно гэж найдаад байх шиг байна.  Тийм байдал үүсэхгүй байх аа.  Ер нь сонгуулийг ямар системээр явуулах уу гэдгээс илүү сонгогчдын эрх ашгийг хэрхэн хамгаалах вэ гэдэг дээр анхаарлаа хандуулах нь зөв болов уу гэж манай намынхан үзэж байна.


МАН-ын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Д.Амарбаясгалан:

ХӨГЖИЛ ЯРИХ БОЛОМЖ БҮРДЭНЭ


-Улсын төсвийн хөрөнгө оруулалтын хуваарилалтыг л бодитоор дүгнэж харах ёстой юм. Өөрөөр хэлбэл, улсын төсөв ямар хэмжээтэй тэлсэн, үүнийгээ томоохон бүтээн байгуулалтад зарцуулж чадаж байна уу, үгүй юү гэдгийг дүгнэх хэрэгтэй. Одоогийн төсвийн хуваарилалтаар 76 жижиг тойрогтоо мөнгөө хуваачихаад улсын хөгжилд түлхэц болохуйц томоохон бүтээн байгуулалтууддаа хөрөнгө оруулахад хүндрэлтэй байгаа юм. Харин улс нэг тойрог болж, ард иргэд 76 гишүүнээ өөрсдөө сонгодог болбол жижиг тойргийн эрх ашиг ярихаас илүүтэй улсын ерөнхий хөгжил ярих боломж бүрдэнэ. Гаднын хөгжилтэй орнууд ч ийм байдаг. Тойрог томрох тусмаа тухайн тойрогт хамаарагдаж байгаа бүс нутгийн хөгжил илүү сайн байдаг. Тиймээс жижиг тойргийг хумих бодлого нь зөв болов уу гэж МАН Сонгуулийн тухай хуулийн төслийг боловсруулж байгаа юм.


АН-ын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Ц.Туваан:

СОНГУУЛЬ ЯМАР Ч СИСТЕМЭЭР ЯВСАН АН ХҮЛЭЭЖ АВНА


-Ер нь эрх баригчид сонгууль болгоны өмнө Сонгуулийн хуулийг өөрчилдөг болчихлоо.  МАН өөрсдөдөө аль болох ашигтай хувилбарыг оруулж ирсэн байх.  Гэхдээ одоо явж байгаа нь Сонгуулийн хуулийн төсөл нь эцсийн байдлаар орж ирээгүй байна. 

Ер нь бол бүсчлэх үү, нэг тойрог болгох уу гэдэг янз бүрийн хувилбар яригдаж байгаа юм билээ. Жижиг тойргийн тухайд хэт жалга довны үзлийг бий болгож, сонгуулийн үеэр санал худалдан авах байдлыг өөгшүүлж байна гэдэгтэй санал нэгдэнэ.  Тиймээс улс орны эрх ашгийг бодсон ч Монгол Улс нэг тойрог гэсэн систем орж ирвэл болохгүй юм байхгүй.  Манай намын хувьд сонгуулийг ямар ч системээр явуулсан татгалзахгүй, хүлээж авна.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин
Т.Батсайхан

Улс төр

Ерөнхийлөгч БНЭУ-ыг зорилоо

Published

on

By

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга Бүгд Найрамдах Энэтхэг улс /БНЭУ/-ын Ерөнхийлөгч Рам Натх Ковиндын урилгаар энэ сарын 19-23-нд тус улсад төрийн айлчлал хийхээр өнөөдөр эх орноосоо мордлоо.

Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийг УИХ-ын гишүүн, Гадаад харилцааны сайд Д.Цогтбаатар, Монгол Улсаас Бүгд Найрамдах Энэтхэг улсад суугаа Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд Г.Ганболд, УИХ-ын гишүүн, Зам тээврийн хөгжлийн сайд Б.Энх-Амгалан, Монгол-Энэтхэгийн парламентын бүлгийн дарга, УИХ-ын гишүүн Б.Ундармаа Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн Тамгын газрын дарга З.Энхболд нарын албан ёсны төлөөлөгчид дагалдан явж байна.

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга айлчлалынхаа үеэр БНЭУ-ын Ерөнхийлөгч Рам Натх Ковинд, Ерөнхий сайд Нарендра Моди нартай албан ёсны уулзалт, хэлэлцээ хийнэ. Мөн Энэтхэг Улсын Дэд ерөнхийлөгч бөгөөд тус улсын Парламентын дээд танхим, Ражяа Сабхагийн дарга Венкаяа Найду болон Энэтхэгийн Засгийн газрын зарим гишүүдийг хүлээн авч уулзахаар төлөвлөж байна.

Монгол Улсын төрийн тэргүүний 10 жилийн дараа БНЭУ-д хийх гэж буй энэхүү айлчлалаар Монгол, Энэтхэгийн Стратегийн түншлэлийг улс төр, аюулгүй байдал, батлан хамгаалах, худалдаа, хөрөнгө оруулалт, эдийн засаг, боловсрол, соёл, хүмүүнлэгийн зэрэг салбарт өргөжүүлэн бэхжүүлэх тухай ярилцана. Мөн олон улс, бүс нутгийн тавцан дахь хамтын ажиллагааны асуудлаар дэлгэрэнгүй санал солилцоно.

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга айлчлалынхаа хүрээнд Энэтхэгийн Гаяа болон Бангалор хотуудад тус тус зочилж, манай улстай холбоотой Буддын шашны түүх дурсгалт газрууд болон Энэтхэгийн шинжлэх ухаан, мэдээллийн технологийн зарим төвтэй танилцахаар төлөвлөж байна.

Дэлгэрэнгүй унших

Улс төр

ОХУ, Монгол Улсын харилцаа шинэ түвшинд гарна

Published

on

By

“ОХУ, Монгол Улс найрамдал, иж бүрэн түншлэлийн гэрээг байгуулснаар хоёр талын харилцаа шинэ түвшинд гарна” гэж ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путин нэгэн ярилцлагадаа тэмдэглэснийг Кремлиний цахим хуудас даваа гарагт нийтэлжээ.

В.Путин Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатар хотод хийх айлчлалыг угтан “Өдрийн сонин”-д өгсөн ярилцлагадаа, хоёр талын харилцан ашигтай хамтын ажиллагааг хөгжүүлэх хэтийн төлөвийн талаар хэлэлцэнэ гэж хэлсэн байна.

“Айлчлалын төгсгөлд бид хоёр талын харилцааг шинэ түвшинд гаргах найрсаг харилцаа, иж бүрэн стратегийн түншлэлийн гэрээ байгуулна” гэж ОХУ-ын төрийн тэргүүн хэлээд, уг баримт бичиг нь 1993 онд байгуулсан Найрсаг харилцаа, хамтын ажиллагааны гэрээнд үндэслэсэн гэдгийг онцолжээ.

Мөн В.Путин хоёр улс харилцан ашигтай хамтын ажиллагааг урт хугацааны турш хөгжүүлсээр ирснийг онцлон тэмдэглээд, энэ онд “Улаанбаатар төмөр зам” хувь нийлүүлсэн нийгэмлэгийн 70 жилийн ой, Монголын онгон зэрлэг газар нутгийг Зөвлөлтийн дэмжлэгтэйгээр хөгжүүлж эхэлсний 60 жилийн ой тохиож буйг иш татсан байна.

“Өнөөдөр Орос, Монгол улс төр, худалдаа, эдийн засаг, хөрөнгө оруулалт, санхүү, хөдөө аж ахуй, шинжлэх ухаан, боловсрол, соёл, спортын салбарыг хамарсан иж бүрэн, олон талт хамтын ажиллагааг хөгжүүлж байна” гэж ОХУ-ын төрийн тэргүүн хэлжээ.

В.Путин Монгол Улсад есдүгээр сарын 2-ны орой хүрэлцэн ирж, 1939 онд Халхын голд хамтын ялалт байгуулсны 80 жилийн ойн арга хэмжээнүүдэд оролцоно. ОХУ-ын Ерөнхийлөгчийн туслах Юрий Ушаковын мэдээлснээр, В.Путин, Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга нар есдүгээр сарын 3-нд шинэ гэрээнд гарын үсэг зурах ажээ.

Дэлгэрэнгүй унших

Улс төр

У.Хүрэлсүх: Б.Чойжилсүрэнд би олон хэлсэн, яасан цадаж ханадаггүй шунал вэ?

Published

on

By

Тост, Тосон бумбын нурууны тусгай хамгаалалттай газар нутагт хууль бусаар үйл ажиллагаа явуулж байгаа “Сауд гоби коэл транс” ХХК-ийн Баянтэсийн уурхайтай холбоотой асуудлаар Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх өнөөдөр холбогдох албан тушаалтнуудад чиглэл өглөө.

Энэ үеэр Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх: Сүүлийн үед уул уурхайн салбарт ажиллаж байгаа зарим нэг хүн, зарим нэг олигархууд Монгол төрийн хуулийг ихээхэн зөрчиж байна. Уул ус хилэгнүүлж байна, ард түмнийг уйлуулж байна. Та бүхэн бүгдээрээ радио, телевизээр харж байгаа. Гурван тэс сумын нутгийн иргэд  газар нутгаа хамгаалаад уйлаад ярьж байгаа.

Тэд төрөөс ерөөсөө юм гуйгаагүй. Зөвхөн газар нутгийнхаа бүрэн бүтэн байдлыг хамгаалж үлдэх гэсэн, байгалийг онгон дагшин байдлаар авч үлдэх гэсэн арга. Ард түмэн газар нутгаа ухуулахгүй гээд байхад яагаад ухаад байгаа юм бэ. Энэ анхнаасаа хууль зөрчиж олгогдсон газар гэж би ойлгож байгаа. Би та нарт энэ талаар хоёр, гурван удаа чиглэл өгсөн.

Энэ асуудалд холбогдоод байгаа УИХ-ын гишүүн Б.Чойжилсүрэн гэдэг нөхөрт би хэд хэдэн удаа анхааруулж хэлсэн. Яасан цадаж хандаггүй шунал вэ, эх орны газар сэндийчээд, ард түмэн бухимдуулаад… Хувьдаа ашиг олно гэж УИХ-ын гишүүнээр сонгогддоггүй байх гэж би бодож байна. Албан тушаалтнуудыг авлигаддаг байсан бол одоо ард түмнийг авлигадах гэж оролдож байна. Энэ олигархууд… Цагдаагийн дарга аа, Тагнуулын дарга аа.

Та бүхэн саяны хэлэлцүүлэг дээрээс харсан байх. Гурван тэс сумын иргэн н.Нямдаваа энэ уул уурхайг зогсоохын төлөө хөөцөлдөхөд 3-5 сая төгрөгөөр амыг нь барих гэж оролдсон гэж. Иргэн хүн, улс орон даяараа авлигын асуудлыг ярьж байна.

Яагаад энэ хэргийг шалгахгүй байгаа юм бэ, Цагдаагийн дарга аа. Тост, Тосон бумбын хэлэлцүүлэгт оролцох гээд автобусаар ирсэн 40 орчим хүнийг авлигадах гэж оролдсон гээд хэлэлцүүлэгт оролцсон хүмүүс радио, телевизээр ил цагаан, үнэн байдлыг ярьж байна. Үүнийг яагаад та нар шалгахгүй байгаа юм бэ. Нүдэн дээр чинь авлигын хэрэг явж байна, нүдэн дээр чинь хууль зөрчөөд байхад тэр сумын удирдлагуудыг яагаад шалгахгүй байна вэ.

Саугоби коэл транст олгосон ашигт малтмалын лецинз чинь хуурамчаар үйлдэгдсэн байна. Багийн иргэдийн нийтийн хурал хуралдаж, тогтоол шийдвэрээ гаргах ёстой байтал тэр хурлыг хуралдуулахгүйгээр албан тоот бичээд Байгаль орчны яам руу явуулчихсан байна. Энэ ашигт малтмалын лецинз чинь хуурамчаар үйлдэгдсэн. Яагаад үүнийг олж харахгүй байна аа, Байгаль орчны сайд аа, Уул уурхайн сайд аа. Хэрэг үүсгэж шалга.

Тэр лицензүүдийг цуцлал Байгаль орчны сайд аа, аваачаад тавьсан техник хэрэгслийг журмал, ард түмэнд хахуул өгөх гээд байгаа хүмүүсийг шалга. Нөхөн сэргээлтийг нь хий хэмээн хэлсэн байна.

Дэлгэрэнгүй унших

Онцлох