Connect with us

Улс төр

Үндсэн хуулийг ордны хуйвалдаанаар өөрчлөх гэж байна

Оруулсан:

огноо:

Эрх баригч намынхан өнгөрсөн ням гаригт Ерөнхийлөгч Х.Баттулга болон АН-ынхантай албан бусаар уулзжээ. Тэд амралтын өдрөөр Үндсэн хуулийн өөрчлөлтийн асуудлыг хэлэлцэж санал солилцсон байна. Энэ тухай өнгөрсөн даваа гаригт болсон МАН-ын бүлгийн хурлын үеэр ч яригдсан байдаг. Мөн өчигдөр УИХ-ын дарга Г.Занданшатар “Төрийн гурван өндөрлөг Үндсэн хуулийг өөрчлөхөөр санал нэгдэж, тодорхой шийдэлд хүрсэн” гэв. Тэгэхээр улс төр хөшигний ард Үндсэн хуулийн өөрчлөлтийг ордны хуйвалдааны аргаар хийх хувилбарууд яригдаж эхэлсэн бололтой.
Ер нь Төрийн гурван өндөрлөг албан бусаар, протоколгүй уулзахыг хуулиар бол зөвшөөрдөггүй. Харин сүүлийн үед энэ тэнд хоёр, гурвуулаа уулзлаа гэсэн асуудал олон яригдах болов. Ийм албан бус уулзалтаар яригдсан зүйлүүд нь ажил хэрэг биш харин улс төрийн хуйвалдаан болдог. Тэгэхээр Төрийн гурван өндөрлөг амралтын өдөр уулзаж, Үндсэн хуулийн өөрчлөлттэй холбоотой хуйвалдаан хийж, тодорхой тохирцоонд хүрсэн болж таарч байгаа юм.

Ерөнхийлөгчийн хувьд өмнөх долоо хоногт л МАН-ын боловсруулсан Үндсэн хуулийн төслийг буцаах мэдэгдэл гаргаж байлаа. Уг албан бичигт хууль зөрчсөн байдлаар өргөн баригдсан, Үндсэн хуульд оруулах нэмэлт, өөрчлөлтийн төслийг холбогдох журмын дагуу буцааж, хуулийн шаардлага хангуулах арга хэмжээг авахыг илэрхийсэн байдаг. Харин УИХ-ын дарга Г.Занданшатарын мэдэгдлээр бол Ерөнхийлөгч өнгөрсөн долоо хоногт ирүүлсэн бичиг байр сууринаасаа өнөөдөр ухарсан болж таарч байна. Тэгэхээр өнгөрсөн амралтын өдөр болсон Ерөнхийлөгч, МАН, АН-ын гишүүдийн албан бус уулзалтаар ордны хуйвалдаан хийж, Үндсэн хуулийг өөрчлөхөөр тодорхой тохироонд хүрч л дээ.

Мөн албан бус уулзалтын дараа буюу өнгөрсөн даваа гаригт АН нэгэн мэдэгдэл хийсэн нь хачирхалтай байлаа. Тэд “МАН Үндсэн хууль өөрчлөлт оруулах эрхгүй, төслөө татаж авахыг шаардаж байна. Авахгүй бол тэмцлийн бүхий л аргыг хэрэглэн эсэргүүцэх болно” гэсэн байдаг. Тэгэхээр амралтын өдрүүдэд болсон уулзалтаар МАН-ынхан Ерөнхийлөгчтэй тохироод харин АН-ынхантай учраа олоогүй юу. Эсвэл сөрөг хүчний энэхүү мэдэгдлийн ард ямар нэгэн улс төрийн тоглолт яваа юу гэдэг нь одоогоор тодорхойгүй байна.

Ямартай ч Үндсэн хуульд өөрчлөлт оруулах асуудлаар ордны хуйвалдаан ид яригдаж байна. Уг нь Монгол Улсын хөгжлийг тодорхойлох Үндсэн хуулиа ордон тойрсон хуйвалдаан, улс төрийн тохироогоор биш ард түмний санал асуулга, тэдний саналаар л өөрчлөх ёстой. Харин эрх баригчид энэ парламентын үед, өөрсдийнхөө саналаар “эцэг” хуулийг өөрчлөхөөр хэтэрхий улайрч байна.

1992 оны Ардчилсан шинэ Үндсэн хуулийг батлахын тулд 900 гаруй мянган хүнээс давхардсан тоогоор 200 гаруй саналыг авч, Улсын бага хурлаар дөрвөн удаа, олон намын тогтолцоо бүхий АИХ- аар 76 хоног хэлэлцэн баталж байсан юм. Ингэж л Монголын ард түмний сонголтыг баталгаажуулж байсан билээ.

Тэгэхээр яах аргагүй Үндсэн хууль бол ард түмний өмч. Харин УИХ-аас 1999, 2000 онуудад Үндсэн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулж байсан. 1999 оны Үндсэн хуулийн нэмэлт, өөрчлөлтийг Үндсэн хуулийн цэц хүчингүй болгож байсан бол 2000 оны нэмэлт, өөрчлөлттэй холбогдсон шүүмжлэл, маргаан өнөөдрийг хүртэл үргэлжилж байна. Энэ нь үнэн ч гэлээ “эцэг” хуулиа улстөрчид хуйвалдааны аргаар өөрчлөхөөр шийдэж, зүтгэж эхэлсэн нь харамсалтай.
 Эх сурвалж: Зууны мэдээ сонин
Т.Батсайхан

Улс төр

Ерөнхий сайд ОХУ-д айлчилна

Published

on

By

Япон улсыг зорьсон Ерөнхий сайдыг эх орондоо ирж амжаагүй байхад дараагийн айлчлалын сураг дуулдаж эхлэв. Тэрээр ирэх сард ОХУ-д айлчлахаар төлөвлөжээ. Хойд хөршид айлчлах шаардлага, ойрын үед хэлэлцэх, тохирох асуудал Засгийн газрын тэргүүнд одоогоор байхгүй ч бэлтгэл ажлыг хангахаар Гадаад харилцааны дэд сайд Б.Батцэцэг энэ сарын 21-нд хойд хөршийг зорьжээ. Тэрээр ОХУ-ын Гадаад хэргийн орлогч сайд И.В.Могуловтой уулзахдаа улс төр, эдийн засаг, олон талт хамтын ажиллагаа, өндөр, дээд хэмжээний айлчлалын агуулга хэлбэр, байгуулах баримт бичгийн талаар санал солилцжээ. Хойд хөршийн хувьд өмнө нь манай Ерөнхий сайдыг хүлээж авалгүй буцааж байсан удаатай. Тухайлбал, 2018 оны тавдугаар сард “хүлээж авах бэлтгэл хангагдаагүй” гэсэн үндэслэлээр Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүхийн айлчлалыг хойшлуулж байв. Ингэснээр жил бүр уламжлал болгон зохион байгуулагддаг Санкт-Петербургийн эдийн засгийн форумд оролцох байсан арга хэмжээ нь ч цуцлагдаж байв. Энэ удаа “Саарал жагсаалт”-д орсон улсын Засгийн газрын тэргүүнтэй баримт бичиг байгуулах нь бараг л боломжгүй зүйл. Тиймээс энэ удаагийн айлчлал ямар хариу дуулгах нь мөн л эргэлзээтэй юм.
 Эх сурвалж: Зууны мэдээ сонин
Ч.Зотол

Дэлгэрэнгүй унших

Улс төр

Саарал жагсаалтын эхний сануулгыг японоос авлаа

Published

on

By

Япон улсад айлчилж буй Ерөнхий сайд маань дэвжих төрийн дээл, бүтэх төрийн бүс, тулах төрийн гутал тэргүүтнээр иж бүрэн гоёсныг  манайхан дээр доргүй шагширч байна. Харин юу ярьж, ямар ажил бүтээж яваа нь төдийлөн сонин биш байгаа бололтой. Гэтэл  санхүүгийн дэмжлэг   гуйхаар очсон Засгийн газрын тэргүүн маань  Японы Ерөнхий сайд  Шинзо Абэд ам руугаа алгадуулчихаад “шалдан”   буцаж ирэхээр болчихлоо.

Уг нь У.Хүрэлсүхийн Японыг зорьсон айлчлалын гол зорилго нь тус улсаас  манай улсад олгох хоёр дахь шатны төсвийн дэмжлэгийг авахад оршиж  байв. Гэтэл Япон улсын Ерөнхий сайд Шинзо Абэ  мөнгөний бодлогодоо зохистой өөрчлөлт оруулж  банк, санхүүгийн зарим хүндрэлээ шийдсэний чинь дараа л  төсвийн дэмжлэг үзүүлье гэлээ.  Ийнхүү саарал жагсаалтын эхний сануулгаа Японоос авсан Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх ууртай ирэх нь мэдээж. Урагшгүй албатууд нь хэрхэн хүлээн авч, юу гэж тайлбарлах нь одоогоор  таашгүй ч өчигдрөөс эхлэн ихээхэн сандарч байгаа дуулдав. Уг нь түүнийг явахын өмнө манай улс “Саарал жагсаалт”-д орсон нь тодорхой болсон. Энэ тохиолдолд тэнд очоод  Шинзо Абэтэй  яриа хэлэлцээ өрнүүлэх  тухайд   Сангийн сайдаас өгсүүлээд   холбогдох байнгын хорооны дарга нар нь Ерөнхий сайддаа ямар мэдээлэл өгч, юу гэж зөвлөсөн нь сонин. Ямартай ч энэ  бол олон улсын зүгээс  манайд өгч  буй  хамгийн эхний  том сануулга. Цаашид ийм сануулга, шаардлага шил даран хөврөх биз ээ.

“Өөрөө ойчсон хүүхэд уйлдаггүй”  гэдэг ч  банк, санхүүгийн талаар  жаахан ч болтугай мэдлэгтэй  хүнд бол Ерөнхий сайдын  Японд очиж  мад тавиулах нь эхнээсээ  л ойлгомжтой байв.”Саарал жагсаалт”-д орохгүй байх, түүнээс сэргийлэх  боломж ч зөндөө байсан. Ядаж л   ФАТФ (FATF)  буюу Мөнгө угаахтай тэмцэх санхүүгийн арга хэмжээ авах олон улсын байгууллагаас өгсөн зөвлөмжийг биелүүлсэн бол, Засгийн газар  санхүүгийн сахилга баттай байсан бол шүү дээ. ФАТФ-аас ирүүлсэн зөвлөмжийн 40 шалгуур үзүүлэлтээс Монгол Улс 36-гийнх нь шаардлагыг хангаж, дөрвөн  асуудлаар эргэж тайлагнах зөвлөмж хүлээж  аваад  байсан. Үүнийгээ биелүүлэхгүй бол  Монгол Улсыг  “Саарал жагсаалт”-д оруулна гэдгээ ч мэдэгдсэн. Энэ тохиолдолд  гадаадын хөрөнгө оруулалт багасах, гадаад худалдааны хэмжээ буурах, олон улсын байгууллагууд манай улстай хамтран ажиллахаас татгалзах, гадаад мөнгөн гүйлгээ саатах зэрэг эрсдэл үүсч, үр дүнд нь өсөн нэмэгдэж буй эдийн засаг агших, ард түмний амьдрал доройтоход хүрнэ гэдгийг олонтаа тайлбарласан.

ФАТФ-аас  манай улсад ирүүлсэн дөрвөн шаардлагын гуравт нь   эдийн засгийн ил тод байдлын тухай хуулийн зүйл, заалтыг хянаж үзэх, оффшор, авлига, албан тушаалын гэмт хэргийн асуудлаар сүр дуулиантай мэдээлэл гаргадаг. Тэгсэн хэрнээ шүүхээр шийдсэн асуудал бараг байхгүй байгаад дүгнэлт хийж ажлаа бодитой, үр дүнтэй хийх,  хил гаалиар алт зэрэг хориотой бараа бүтээгдэхүүн нэвтрүүлдэг байдлыг зогсоох зэрэг банк, санхүү, төрийн албан хаагчдын сахилга баттай холбоотой асуудлууд багтсан  байв. Гэтэл манайх эсрэгээрээ арилжааны зарим  банк нь  өөрийн хөрөнгөө нэмэгдүүлсэн эх үүсвэрээ мэдэгдэхгүй, шалгуулахгүй гэж Монголбанкинд албан бичиг өгөөд сууж байв.  Чанаргүй зээлийнх нь  хэмжээ өсөөд байхад  ч  арга хэмжээ аваагүй.  2015 онд  “Эдийн засгийн ил тод байдлыг дэмжих тухай хууль” баталж, хууль хэрэгжсэн  өдрөөс хойш долоон  сарын дотор татвараа сайн дурын үндсэнд  үнэн зөв мэдүүлж төлсөн тохиолдолд  эрүүгийн хэрэг үүсгэхгүй, хариуцлага тооцохгүй, мэдээллийг нууцлах амлалтыг төрийн зүгээс өгч байв. Үүний дараа   улсын төсвийг гурав нийлүүлсэнтэй тэнцэх мөнгө ил болсон гэдэг ч мөн л ил тод мэдээлээгүй. ЖДҮ-ийг дэмжих хөтөлбөр батлаад УИХ-ын гишүүн, сайд нар нь хуваагаад авчихсан, хэн ч хариуцлага хүлээгээгүй. Сая улсын төсвөөс давсан мөнгийг оффшорт байршуулсан болох нь тодорхой болсон ч  төр, засгийн зүгээс  хариуцлагын талаар дуугараагүй. Эцэст нь “Саарал жагсаалт”-д орох гэж байна гэдэг мэдээлэл дуулдаж эхэлсэн. Ар түмнээсээ нууж  байгаад авлигадаад ч хамаагүй  шийдчих гэж  нэлээд үзэх шиг болсон. Олон улсын байгууллагууд манай эрх баригчидтай адилгүй учраас  тэр жагсаалтад орж таарсан. Олон улсад мэдээлэгдсэн. Гэтэл энэ тухайгаа  Засгийн газар одоо хүртэл нууж албан ёсны байр суурь огт илэрхийлээгүй. Сайд нар нь “АН-аас л боллоо” хэмээн буруугаа сөрөг хүчин рүүгээ чихсэн. Эрх баригч Ардын нам “Манай нам буруугүй” гэж мэдэгдсэн. Тэр байтугай “Саарал жагсаалтад орсноор юу ч өөрчлөгдөхгүй. Зээл, тусламж авахад ч хүндрэл гарахгүй. Санхүүгийн байдал хэвийн явна” гэж тархи угааж суугаа УИХ-ын гишүүд ч бий. Тэгвэл энэ бүхний хариуг Японы Ерөнхий сайд Шинзо Абэ өгчихлөө. Монгол Улс “Саарал жагсаалт”-д орсноор мөнгөний бодлогодоо зохистой өөрчлөлт оруулж  банк, санхүүгийн зарим  хүндрэлээ шийдэж чадахгүй  бол төсвийн ямар ч дэмжлэг орж ирэхгүй. Гадаадын хөрөнгө оруулалт багасах, гадаад худалдааны хэмжээ буурах, олон улсын байгууллагууд манай улстай хамтран ажиллахаас татгалзах, гадаад мөнгөн гүйлгээ саатах гэх мэт  эрсдэл үүснэ. Цаашлаад эдийн засаг агшиж,  ард түмний амьдрал доройтох аюул нүүрлэнэ. Би биш, Шинзо Абэ ингэж  хэлсэн шүү, Ерөнхий сайд аа.
 Эх сурвалж: Зууны мэдээ сонин
Ч.Үл-Олдох

Дэлгэрэнгүй унших

Улс төр

ЕРӨНХИЙ САЙД ХӨВСГӨЛ АЙМГИЙН ИРГЭДТЭЙ УУЛЗАВ

Published

on

By

Монгол Улсын Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх Хөвсгөл аймгийн иргэдтэй уулзаж Засгийн газраас авч хэрэгжүүлж байгаа ажил, нийгэм, эдийн засгийн өнөөгийн байдал зэргийн талаар товч танилцуулав.  

Засгийн газар уналтад ороод байсан эдийн засгийг сэргээн, нийгэмд шударга ёс тогтоох, хууль бус уул уурхай эрхлэхийг цэгцэлж байгааг иргэд дэмжихээ илэрхийлэв.  Эдийн засгийн өсөлтийн үр шимийг айл өрх, иргэн бүр хүргэх нь чухал байгааг мөн санууллаа.

Засгийн газар Хөвсгөл нуур орчмын бүсийг “Эко аялал жуучлалын бүс” болгон хөгжүүлэх зорилгоор :

-Хатгал-Жанхай-Тойлогт чиглэлд 37.9 км хатуу хучилттай авто зам

-Хатгал, Жанхай, Дээд модонт булан, Ардаг, Тойлог зэрэг газарт 500 автомашины найман зогсоол байгуулах

-Хөвсгөл нуурт усан замын тээврийн төв байгуулах зураг төсөл боловсруулах

-Хатуу хог хаягдлыг дарж булшлах технологи бүхий хоёр цэгийг Хатгал тосгон, Ханх суманд байгуулах

-Шингэн хог хаягдлыг нөөцлөх хоёр цэгийг Хатгал тосгон, Ханх суманд байгуулах

-Орон нутгийн шингэн, хатуу хог хаягдал зөөвөрлөх тээврийн хэрэгсэлтэй болгох

-Түр отоглох 22 цэг болон автомашины зогсоолд ариун цэврийн 29 байгууламж байгуулахаар болсныг Ерөнхий сайд хэлэв.  

Мөн “ Хүүхэд, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэн, ахмад настан, өрх толгойлсон эцэг, эх гэсэн зорилтот бүлэгт Засгийн газар халамж, дэмжлэгээ үзүүлнэ. Хөдөлмөрийн чадвартай бусад хүн ажил хийх ёстой. Ажлын байр олон ч ажил хийх сонирхолтой хүн ховордсон” гэдгийг ч тодотгов. 

Хөвсгөл аймгийн нисэх буудлыг Олон Улсын нисэх буудал болгох,  “Авъяас” сургууль, спортын сургууль, 100 хүүхдийн ортой цэцэрлэг барихад шаардагдах хөрөнгийг ирэх оны төсөвт суулгана гэв.

Хөвсгөл аймаг  2019 оныг “Хүүхэд хамгаалал, өрхийн хөгжлийг дэмжих жил” болгосон байна гэж Засгийн газрын Хэвлэл мэдээлэл, олон нийттэй харилцах хэлтсээс мэдээллээ.

Дэлгэрэнгүй унших

Онцлох