Connect with us

Улс төр

Мөнгө болдоггүй мөрөөдлийн жагсаалтаа харсаар л сууна

Оруулсан:

огноо:

-Монгол, Орос, Хятадын төрийн тэргүүн нарын гурван талт уулзалт тав дахь удаагаа Бишкек хотноо 2019 оны зургадугаар сарын 14-нд боллоо-

Хувь заяагаар хөрш заяагдсан Монгол, Орос, Хятад гурван улсын төрийн тэргүүн нар Киргизийн нийслэл Бишкек хотноо болсон ШХАБ-ын дээд хэмжээний уулзалтын дараа гурван талын уламжлалт уулзалтаа хийлээ. Анх 2014 онд тухайн үеийн Ерөнхийлөгч Цахиагийн Элбэгдоржийн идэвхтэй оролцоотойгоор хөрш гурван улсын хамтын ажиллагааны энэхүү механизмыг бий болгосон. Гурван улсын төрийн тэргүүн гурвуул оролцдог арга хэмжээ нь ШХАБ байсан учраас энэ талбарыг сонгосон. Монгол, Орос, Хятад улсын төрийн тэргүүн нарын гурван талт уулзалт Бишкек хотноо тав дахь удаагаа болж байгаа нь энэ юм. Анх зохиогдсон 2014 оноос хойш 2017 онд Ерөнхийлөгч Цахиагийн Элбэгдорж халаагаа өгөхийн өмнөхөн болсон ШХАБ-ын уулзалтын үеэр тасалдсан.

Ерөнхийлөгч Х.Баттулга өмнөд хөршийн тэргүүн ноён Ши Жиньпинтэй энэ жил хоёр дахь удаагаа уулзалдаж байгаа нь энэ.

Х.Баттулга ерөнхийлөгч өнгөрсөн дөрөвдүгээр сард анхны албан ёсны гадаад айлчлалаа БНХАУ-д хийсэн юм. Харин хойд хөршийн тэргүүн Владимир Путины Монголд хийх айлчлалыг базааж байгаагаа Ерөнхийлөгч Х.Баттулга үгэндээ онцолсон байна.

Монголын талын ихээхэн чармайлт оролцоотойгоор бүтдэг энэ уулзалтын хамгийн гол үр дүн 2016 онд гарсан. Укбекистаны Ташкент хотноо гурван улсын Эдийн засгийн коридорын хүрээнд хийгдэх дэд бүтцийн голдуу 30 гаруй төсөл хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэхээр харилцан тохирсон юм. Харамсалтай нь эдгээр төслөөс нэг нь ч хэрэгжээгүйгээр барахгүй, ТЭЗҮ нь хийгдсэн нэг ч төсөл байхгүй байгааг Ерөнхийлөгч Х.Баттулга гурван талт уулзалтыг нээж хэлсэн үгэндээ онцолжээ. Гэхдээ сайн амжилт байгаа нь өнгөрсөн хугацаанд гурван улсын хоорондын ачаа тээврийн эргэлтэд огцом өсөлт мэдэгдсэнийг төрийн тэргүүнүүд бүгд бататгалаа. Ерөнхийлөгч Х.Баттулгын хэлснээр 2016-2018 онд Хятадаас Монголын нутгаар дайран ОХУ болоод Евродын орнууд руу гарсан тээврийн ачаа эргэлт 500 хувь нэмэгджээ.

Гурван улсын Эдийн засгийн коридорын дагуу тохирсон ажлуудаа ажил хэрэг болгох нь нэн чухал байгааг Ерөнхийлөгч Х.Баттулга өнгөрсөн жилийн Хятадын Чиндаод ч, сая Бишкекэд давтан хэллээ. Бишкекийн уулзалтаар гурван улсын тэргүүн нар өөр өөрсдийн саналыг илэрхийллээ.

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулгын зүгээс олон жил яригдаад хэрэгжихгүй байгаа байгалийн хий дамжуулах хоолойн асуудлаар хамтарсан Ажлын хэсэг байгуулах, мөн Зүүн Хойд Азийн эрчим хүчний нэгдсэн сүлжээ байгуулах асуудлыг судлах олон талт механизмыг бий болгохыг санал болголоо.

ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путины зүгээс төмөр замтай холбоотой хоёр төслийг онцолсон байна. Тухайлбал, Орос, Монгол, Хятадын тээврийн гол амин судас болсон Улаанбаатар төмөр замын нэвтрэх чадварыг өргөжүүлэх, мөн Зүүнбаян-Ханги чиглэлийн өргөн царигийн төмөр замыг барих төслийг онцолсон байна. Зүүнбаян-Ханги чиглэлийн төмөр замын төсөл нь 2016 онд Ташкентад тохирсон Гурван улсын Эдий засгийн коридорын хүрээнд хэрэгжүүлэх төслийн баримт бичигт багтаагүй төсөл. Монгол Улсын Төмөр замын талаар баримтлах бодлогын баримт бичгийн эхний хувилбарт багтаагүй, харин 2018 оны зургадугаар сард уг бодлогын баримт бичигт нэмж тусгасан шинэ чиглэл юм. Монголыг дайрсан төмөр замын транзит тээврийн өсөн нэмэгдэж байгаа ачааллыг тэнцүүлэхэд энэ чиглэл ихээхэн ач холбогдолтой. Бүс нутгийн эрчим хүчний хамтын ажиллагааг дэмжинэ гэдгээ Ерөнхийлөгч Путин илэрхийлээд Монголын болоод Хятадын талаас тодорхой санал хүлээн авахад бэлэн гэв. Ерөнхийлөгч Путин өөр нэг санал дэвшүүлсэн нь ОХУ-ын Төв банкны мэдээлэл солилцох сүлжээнд Монгол болоод Хятадын талыг нэгдэх санал байлаа. Энэ асуудлаар Оросын тал аль хэдийн Хятадын талтай яриа хийгээд эхэлснийг Ерөнхийлөгч Путин хэлсэн байна.

БНХАУ-ын дарга Ши Жиньпин дэлхийн эдийн засагт зах зээлээ хамгаалах протекционист хандлага ажиглагдаж буй энэ үед гурван хөршийн нэгэнт бий болгосон улс төр, эдийн засгийн эрх тэгш, нэг нэгнийхээ ашиг сонирхлыг хүндэтгэсэн хамтын ажиллагаа бусдад үлгэр жишээ болгохуйц шатанд гаргах нь чухал байгааг онцолсон байна. Мэдээж Эдийн засгийн коридорын хүрээнд тохирсон төсөл, хөтөлбөрүүдээс хамгийн гол, ач холбогдол бүхийгээс эхлэх хэрэгтэйг сануулаад ийм төслөөр Москва-Улаанбаатар-Бээжинг холбосон төмөр замыг нэрлэсэн байна. Гурван улсыг холбосон төмөр замын гол магистраль шугамаа өргөтгөн сайжруулах, нэвтрэх чадварыг нэмэгдүүлэх нэн шаардлагатай байгааг Ши Жиньпин хэллээ. Монголын талын санал болгож байгаа эрчим хүчний нэгдсэн сүлжээ болон байгалийн хий дамжуулах хоолойн асуудлыг судлах нь зүйтэй гэсэн байр суурийг БНХАУ-ын дарга илэрхийлжээ.

Үүнээс гадна ноён Ши Жиньпин Монгол Улсын ШХАБ дахь байр суурийн талаар хөндсөн байна. ШХАБ-ын нэр хүнд дэлхий нийтэд өсөн нэмэгдэж, улам олон улс орон нэгдэхийг хүсч байгааг дурдаад “Монгол улс тус байгууллагын үндсэн гишүүн болох асуудлаа эрт шийдэх тусам үндэсний хөгжил цэцэглэлтэд нэмэр болох олон боломжийг хүртэх болно” хэмээн хэлсэн байна.

Ерөнхийлөгч Х.Баттулгын зүгээс Монгол улс ШХАБ-д статусаа ахиулах боломжийг судалж байгаа, гэхдээ монголчууд энэ асуудлаар санал хуваагдаад байгаа гэсэн мэдээллийг энэхүү гурван талт уулзалтын өмнө болсон ШХАБ-ын тэргүүн нарын нэгдсэн хуралдааны үеэр өгсөн нь томчуудад хов зөөж байгаа хүүхэд аятай. 

Улаанбаатараас Бишкек руу шууд нислэг байхгүй, тиймээс МИАТ тусгай үүргийн онгоц гарган Ерөнхийлөгчөө уг уулзалтад оролцуулсан. МИАТ-ийн онгоц дүүрэн явсан монголчууд ийм л замын сонинтой ирж. Монгол, Орос, Хятадын Эдийн засгийн коридорыг хөгжүүлэх сайхан санаа цаасан дээр дурайгаад гурван жил болж байна. 32 төсөл бүгд биш юм гэхэд гарын таван хуруунд багтах нь хэрэгжвэл жинхнээсээ үндэсний хөгжил цэцэглэлтэд хэрэгтэй байна. Манай Эдийн засгийн коридорын төсөл батлагдахаас гурван жилийн өмнө, гурван улсын тэргүүн нарын уулзалт эхлэхээс ердөө нэг жилийн өмнө дэлхий нийтэд анх зарлаж байсан Ши Жиньпиний “Нэг бүс, нэг зам” төсөл бодит ажил болоод, үр ашгаа өгөөд, айлгах нэгнээ айлгаад эхэлчихсэнд атаархах хүн бишгүй байна.

Эдийн засгийн коридорын хөтөлбөрт багтсан дэд бүтцийн томоосхон төслүүдийн эдийн засгийн тооцоо судалгааг хийх төвийг Улаанбаатар хотноо байгуулах тохироог мөн 2016 онд тохирсон ч энэ ажлыг ГХЯ-ны хоёр гуравхан хүний хариуцах ажил мэт ойлгон зөнд нь хаясан хэвээр л байна. Энэ ажлыг зангидах, харицуах, уялдуулах механизм бий болгохгүйгээр цаасан дээрх мөрөөдлийн жагсаалт мөнгө болоод гүйгээд ирэхгүй.

Улс төр

Ерөнхий сайд ОХУ-д айлчилна

Published

on

By

Япон улсыг зорьсон Ерөнхий сайдыг эх орондоо ирж амжаагүй байхад дараагийн айлчлалын сураг дуулдаж эхлэв. Тэрээр ирэх сард ОХУ-д айлчлахаар төлөвлөжээ. Хойд хөршид айлчлах шаардлага, ойрын үед хэлэлцэх, тохирох асуудал Засгийн газрын тэргүүнд одоогоор байхгүй ч бэлтгэл ажлыг хангахаар Гадаад харилцааны дэд сайд Б.Батцэцэг энэ сарын 21-нд хойд хөршийг зорьжээ. Тэрээр ОХУ-ын Гадаад хэргийн орлогч сайд И.В.Могуловтой уулзахдаа улс төр, эдийн засаг, олон талт хамтын ажиллагаа, өндөр, дээд хэмжээний айлчлалын агуулга хэлбэр, байгуулах баримт бичгийн талаар санал солилцжээ. Хойд хөршийн хувьд өмнө нь манай Ерөнхий сайдыг хүлээж авалгүй буцааж байсан удаатай. Тухайлбал, 2018 оны тавдугаар сард “хүлээж авах бэлтгэл хангагдаагүй” гэсэн үндэслэлээр Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүхийн айлчлалыг хойшлуулж байв. Ингэснээр жил бүр уламжлал болгон зохион байгуулагддаг Санкт-Петербургийн эдийн засгийн форумд оролцох байсан арга хэмжээ нь ч цуцлагдаж байв. Энэ удаа “Саарал жагсаалт”-д орсон улсын Засгийн газрын тэргүүнтэй баримт бичиг байгуулах нь бараг л боломжгүй зүйл. Тиймээс энэ удаагийн айлчлал ямар хариу дуулгах нь мөн л эргэлзээтэй юм.
 Эх сурвалж: Зууны мэдээ сонин
Ч.Зотол

Дэлгэрэнгүй унших

Улс төр

Саарал жагсаалтын эхний сануулгыг японоос авлаа

Published

on

By

Япон улсад айлчилж буй Ерөнхий сайд маань дэвжих төрийн дээл, бүтэх төрийн бүс, тулах төрийн гутал тэргүүтнээр иж бүрэн гоёсныг  манайхан дээр доргүй шагширч байна. Харин юу ярьж, ямар ажил бүтээж яваа нь төдийлөн сонин биш байгаа бололтой. Гэтэл  санхүүгийн дэмжлэг   гуйхаар очсон Засгийн газрын тэргүүн маань  Японы Ерөнхий сайд  Шинзо Абэд ам руугаа алгадуулчихаад “шалдан”   буцаж ирэхээр болчихлоо.

Уг нь У.Хүрэлсүхийн Японыг зорьсон айлчлалын гол зорилго нь тус улсаас  манай улсад олгох хоёр дахь шатны төсвийн дэмжлэгийг авахад оршиж  байв. Гэтэл Япон улсын Ерөнхий сайд Шинзо Абэ  мөнгөний бодлогодоо зохистой өөрчлөлт оруулж  банк, санхүүгийн зарим хүндрэлээ шийдсэний чинь дараа л  төсвийн дэмжлэг үзүүлье гэлээ.  Ийнхүү саарал жагсаалтын эхний сануулгаа Японоос авсан Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх ууртай ирэх нь мэдээж. Урагшгүй албатууд нь хэрхэн хүлээн авч, юу гэж тайлбарлах нь одоогоор  таашгүй ч өчигдрөөс эхлэн ихээхэн сандарч байгаа дуулдав. Уг нь түүнийг явахын өмнө манай улс “Саарал жагсаалт”-д орсон нь тодорхой болсон. Энэ тохиолдолд тэнд очоод  Шинзо Абэтэй  яриа хэлэлцээ өрнүүлэх  тухайд   Сангийн сайдаас өгсүүлээд   холбогдох байнгын хорооны дарга нар нь Ерөнхий сайддаа ямар мэдээлэл өгч, юу гэж зөвлөсөн нь сонин. Ямартай ч энэ  бол олон улсын зүгээс  манайд өгч  буй  хамгийн эхний  том сануулга. Цаашид ийм сануулга, шаардлага шил даран хөврөх биз ээ.

“Өөрөө ойчсон хүүхэд уйлдаггүй”  гэдэг ч  банк, санхүүгийн талаар  жаахан ч болтугай мэдлэгтэй  хүнд бол Ерөнхий сайдын  Японд очиж  мад тавиулах нь эхнээсээ  л ойлгомжтой байв.”Саарал жагсаалт”-д орохгүй байх, түүнээс сэргийлэх  боломж ч зөндөө байсан. Ядаж л   ФАТФ (FATF)  буюу Мөнгө угаахтай тэмцэх санхүүгийн арга хэмжээ авах олон улсын байгууллагаас өгсөн зөвлөмжийг биелүүлсэн бол, Засгийн газар  санхүүгийн сахилга баттай байсан бол шүү дээ. ФАТФ-аас ирүүлсэн зөвлөмжийн 40 шалгуур үзүүлэлтээс Монгол Улс 36-гийнх нь шаардлагыг хангаж, дөрвөн  асуудлаар эргэж тайлагнах зөвлөмж хүлээж  аваад  байсан. Үүнийгээ биелүүлэхгүй бол  Монгол Улсыг  “Саарал жагсаалт”-д оруулна гэдгээ ч мэдэгдсэн. Энэ тохиолдолд  гадаадын хөрөнгө оруулалт багасах, гадаад худалдааны хэмжээ буурах, олон улсын байгууллагууд манай улстай хамтран ажиллахаас татгалзах, гадаад мөнгөн гүйлгээ саатах зэрэг эрсдэл үүсч, үр дүнд нь өсөн нэмэгдэж буй эдийн засаг агших, ард түмний амьдрал доройтоход хүрнэ гэдгийг олонтаа тайлбарласан.

ФАТФ-аас  манай улсад ирүүлсэн дөрвөн шаардлагын гуравт нь   эдийн засгийн ил тод байдлын тухай хуулийн зүйл, заалтыг хянаж үзэх, оффшор, авлига, албан тушаалын гэмт хэргийн асуудлаар сүр дуулиантай мэдээлэл гаргадаг. Тэгсэн хэрнээ шүүхээр шийдсэн асуудал бараг байхгүй байгаад дүгнэлт хийж ажлаа бодитой, үр дүнтэй хийх,  хил гаалиар алт зэрэг хориотой бараа бүтээгдэхүүн нэвтрүүлдэг байдлыг зогсоох зэрэг банк, санхүү, төрийн албан хаагчдын сахилга баттай холбоотой асуудлууд багтсан  байв. Гэтэл манайх эсрэгээрээ арилжааны зарим  банк нь  өөрийн хөрөнгөө нэмэгдүүлсэн эх үүсвэрээ мэдэгдэхгүй, шалгуулахгүй гэж Монголбанкинд албан бичиг өгөөд сууж байв.  Чанаргүй зээлийнх нь  хэмжээ өсөөд байхад  ч  арга хэмжээ аваагүй.  2015 онд  “Эдийн засгийн ил тод байдлыг дэмжих тухай хууль” баталж, хууль хэрэгжсэн  өдрөөс хойш долоон  сарын дотор татвараа сайн дурын үндсэнд  үнэн зөв мэдүүлж төлсөн тохиолдолд  эрүүгийн хэрэг үүсгэхгүй, хариуцлага тооцохгүй, мэдээллийг нууцлах амлалтыг төрийн зүгээс өгч байв. Үүний дараа   улсын төсвийг гурав нийлүүлсэнтэй тэнцэх мөнгө ил болсон гэдэг ч мөн л ил тод мэдээлээгүй. ЖДҮ-ийг дэмжих хөтөлбөр батлаад УИХ-ын гишүүн, сайд нар нь хуваагаад авчихсан, хэн ч хариуцлага хүлээгээгүй. Сая улсын төсвөөс давсан мөнгийг оффшорт байршуулсан болох нь тодорхой болсон ч  төр, засгийн зүгээс  хариуцлагын талаар дуугараагүй. Эцэст нь “Саарал жагсаалт”-д орох гэж байна гэдэг мэдээлэл дуулдаж эхэлсэн. Ар түмнээсээ нууж  байгаад авлигадаад ч хамаагүй  шийдчих гэж  нэлээд үзэх шиг болсон. Олон улсын байгууллагууд манай эрх баригчидтай адилгүй учраас  тэр жагсаалтад орж таарсан. Олон улсад мэдээлэгдсэн. Гэтэл энэ тухайгаа  Засгийн газар одоо хүртэл нууж албан ёсны байр суурь огт илэрхийлээгүй. Сайд нар нь “АН-аас л боллоо” хэмээн буруугаа сөрөг хүчин рүүгээ чихсэн. Эрх баригч Ардын нам “Манай нам буруугүй” гэж мэдэгдсэн. Тэр байтугай “Саарал жагсаалтад орсноор юу ч өөрчлөгдөхгүй. Зээл, тусламж авахад ч хүндрэл гарахгүй. Санхүүгийн байдал хэвийн явна” гэж тархи угааж суугаа УИХ-ын гишүүд ч бий. Тэгвэл энэ бүхний хариуг Японы Ерөнхий сайд Шинзо Абэ өгчихлөө. Монгол Улс “Саарал жагсаалт”-д орсноор мөнгөний бодлогодоо зохистой өөрчлөлт оруулж  банк, санхүүгийн зарим  хүндрэлээ шийдэж чадахгүй  бол төсвийн ямар ч дэмжлэг орж ирэхгүй. Гадаадын хөрөнгө оруулалт багасах, гадаад худалдааны хэмжээ буурах, олон улсын байгууллагууд манай улстай хамтран ажиллахаас татгалзах, гадаад мөнгөн гүйлгээ саатах гэх мэт  эрсдэл үүснэ. Цаашлаад эдийн засаг агшиж,  ард түмний амьдрал доройтох аюул нүүрлэнэ. Би биш, Шинзо Абэ ингэж  хэлсэн шүү, Ерөнхий сайд аа.
 Эх сурвалж: Зууны мэдээ сонин
Ч.Үл-Олдох

Дэлгэрэнгүй унших

Улс төр

ЕРӨНХИЙ САЙД ХӨВСГӨЛ АЙМГИЙН ИРГЭДТЭЙ УУЛЗАВ

Published

on

By

Монгол Улсын Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх Хөвсгөл аймгийн иргэдтэй уулзаж Засгийн газраас авч хэрэгжүүлж байгаа ажил, нийгэм, эдийн засгийн өнөөгийн байдал зэргийн талаар товч танилцуулав.  

Засгийн газар уналтад ороод байсан эдийн засгийг сэргээн, нийгэмд шударга ёс тогтоох, хууль бус уул уурхай эрхлэхийг цэгцэлж байгааг иргэд дэмжихээ илэрхийлэв.  Эдийн засгийн өсөлтийн үр шимийг айл өрх, иргэн бүр хүргэх нь чухал байгааг мөн санууллаа.

Засгийн газар Хөвсгөл нуур орчмын бүсийг “Эко аялал жуучлалын бүс” болгон хөгжүүлэх зорилгоор :

-Хатгал-Жанхай-Тойлогт чиглэлд 37.9 км хатуу хучилттай авто зам

-Хатгал, Жанхай, Дээд модонт булан, Ардаг, Тойлог зэрэг газарт 500 автомашины найман зогсоол байгуулах

-Хөвсгөл нуурт усан замын тээврийн төв байгуулах зураг төсөл боловсруулах

-Хатуу хог хаягдлыг дарж булшлах технологи бүхий хоёр цэгийг Хатгал тосгон, Ханх суманд байгуулах

-Шингэн хог хаягдлыг нөөцлөх хоёр цэгийг Хатгал тосгон, Ханх суманд байгуулах

-Орон нутгийн шингэн, хатуу хог хаягдал зөөвөрлөх тээврийн хэрэгсэлтэй болгох

-Түр отоглох 22 цэг болон автомашины зогсоолд ариун цэврийн 29 байгууламж байгуулахаар болсныг Ерөнхий сайд хэлэв.  

Мөн “ Хүүхэд, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэн, ахмад настан, өрх толгойлсон эцэг, эх гэсэн зорилтот бүлэгт Засгийн газар халамж, дэмжлэгээ үзүүлнэ. Хөдөлмөрийн чадвартай бусад хүн ажил хийх ёстой. Ажлын байр олон ч ажил хийх сонирхолтой хүн ховордсон” гэдгийг ч тодотгов. 

Хөвсгөл аймгийн нисэх буудлыг Олон Улсын нисэх буудал болгох,  “Авъяас” сургууль, спортын сургууль, 100 хүүхдийн ортой цэцэрлэг барихад шаардагдах хөрөнгийг ирэх оны төсөвт суулгана гэв.

Хөвсгөл аймаг  2019 оныг “Хүүхэд хамгаалал, өрхийн хөгжлийг дэмжих жил” болгосон байна гэж Засгийн газрын Хэвлэл мэдээлэл, олон нийттэй харилцах хэлтсээс мэдээллээ.

Дэлгэрэнгүй унших

Онцлох